Miras payı hesaplama
Yasal mirasçıların miras paylarını ve saklı paylarını Türk Medenî Kanunu'nun zümre sistemine göre kesir ve yüzde olarak gösterir.
Bilgileri girip “Hesapla” düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
Sonuç yaklaşık değerdir ve bilgi amaçlıdır; somut olayınızdaki hesaplama farklı olabilir.
Nasıl hesaplanır?
Türk Medenî Kanunu yasal mirasçıları kan hısımlığına göre zümrelere ayırır. Önce gelen zümrede mirasçı varsa sonraki zümreler mirasçı olmaz. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı birlikte bulunduğu zümreye göre değişir.
- 1. zümre (altsoy): Çocuklar eşit pay alır. Mirasbırakandan önce ölmüş çocuğun payı, halefiyet yoluyla onun çocuklarına eşit olarak geçer (m.495).
- 2. zümre (ana, baba ve altsoyları): Altsoy yoksa miras ana ve baba arasında yarı yarıya paylaşılır. Önceden ölmüş ana veya babanın payı kendi altsoyuna (kardeşlere) geçer; bir tarafta hiç mirasçı yoksa bütün pay diğer tarafa kalır (m.496).
- 3. zümre (büyük ana ve büyük babalar): Önceki zümrelerde mirasçı yoksa büyük ana ve büyük babalar eşit olarak mirasçı olur (m.497). Araç bu zümreyi, ölmüş büyük ana ve büyük babaların altsoyu bulunmadığı varsayımıyla hesaplar.
| Eşle birlikte bulunan zümre | Eşin payı | Eşin saklı payı |
|---|---|---|
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | 1/4 | Yasal payın tamamı (1/4) |
| Ana, baba ve kardeşler | 1/2 | Yasal payın tamamı (1/2) |
| Büyük ana ve büyük babalar ile onların çocukları | 3/4 | Yasal payın 3/4'ü |
| Hiçbiri yoksa | Tamamı | Yasal payın 3/4'ü |
Saklı paylar (m.506)
- Altsoy: yasal miras payının yarısı.
- Ana ve babadan her biri: yasal miras payının dörtte biri.
- Kardeşler ve büyük ana-büyük babalar: saklı pay yoktur.
Saklı paylar toplamı dışında kalan kısım, mirasbırakanın vasiyetname veya bağışlamayla serbestçe tasarruf edebileceği kısımdır.Örnek: Eş ve iki çocuk varsa eş 1/4, çocukların her biri 3/8 pay alır; saklı paylar eş için 1/4, her çocuk için 3/16'dır ve tasarruf edilebilir kısım 3/8'dir.
Yasal dayanak
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.495 (altsoy), m.496 (ana ve baba), m.497 (büyük ana ve büyük babalar), m.498 (evlilik dışı hısımlar), m.499 (sağ kalan eş), m.500 (evlâtlık), m.501 (Devlet), m.506 (saklı pay oranları; 5650 sayılı Kanunla kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır).
Kapsam dışı durumlar
- Evlâtlık ilişkisi (evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olur; TMK m.500), evlilik dışı doğup soybağı kurulmuş çocukların durumu (m.498).
- Mirasçılıktan çıkarma, mirasın reddi, mirastan feragat, mirastan yoksunluk.
- Vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflar, tenkis ve denkleştirme hesapları.
- Eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı: miras paylaşımından önce mal rejiminin tasfiyesi gerekir.
- Boşanma davası sürerken ölüm, gaiplik, ana rahmindeki çocuk.
- Torunların önceden ölmüş çocukları, önceden ölmüş kardeşlerin çocukları ve 3. zümrede amca, hala, dayı, teyze ile onların altsoyu.
Sık sorulan sorular
Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?
Eş, mirasbırakanın altsoyu (çocuklar, torunlar) ile birlikte mirasçı olursa mirasın 1/4'ünü; ana-baba ve onların altsoyu (kardeşler) ile birlikte mirasçı olursa 1/2'sini; büyük ana ve büyük babalar ile onların çocuklarıyla birlikte mirasçı olursa 3/4'ünü alır. Bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m.499).
Saklı pay nedir?
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetname veya bağışlama gibi tasarruflarla ortadan kaldıramayacağı, kanunla korunan miras payı kısmıdır. Altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babanın her biri için dörtte biri; sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür (TMK m.506). Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır. Kardeşlerin saklı payı 5650 sayılı Kanunla 2007 yılında kaldırılmıştır. Kardeşler yasal mirasçıdır, ancak mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufla onların payını tamamen başkasına bırakabilir.
Mirasbırakandan önce ölen çocuğun payı kime geçer?
Mirasbırakandan önce ölmüş çocuğun yerini, halefiyet yoluyla kendi altsoyu (mirasbırakanın torunları) alır ve ölen çocuğun payını aralarında eşit olarak paylaşır (TMK m.495). Çocuğu olmadan ölen çocuk hesaba katılmaz.