- Nereye verilir
- Aile mahkemesi; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi
- Süre
- Başvuru süresi yok; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında vardıkları uzlaşmayı yazılı hâle getirdiği belgedir. Protokol, anlaşmalı boşanma dava dilekçesine eklenerek aile mahkemesine verilir. Hâkim eşleri bizzat dinler, düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir (Türk Medeni Kanunu, TMK m.166/3). Aşağıda hem kısa dava dilekçesi hem de protokol için doldurulabilir bir örnek ve Word dosyası yer alıyor.
Hangi durumlarda kullanılır?
Anlaşmalı boşanma için üç şart birlikte aranır: evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş diğerinin açtığı davayı kabul etmeli ve eşler boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşmış olmalıdır (TMK m.166/3). Uzlaşma yoksa ya da evlilik bir yılı doldurmadıysa çekişmeli boşanma dava dilekçesi gündeme gelir.
Protokolde genellikle şu konular düzenlenir:
- Çocukların velayeti ve velayet kendisine bırakılmayan eşle kişisel ilişki (TMK m.182)
- Çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182)
- Eşler arasında yoksulluk nafakası istenip istenmediği (TMK m.175)
- Maddi ve manevi tazminat (TMK m.174)
- Ev eşyası, ziynet eşyası ve mal paylaşımı; kanundaki yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.202)
- Yargılama giderlerinin kime ait olacağı
Nereye ve nasıl verilir?
Dava aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2, m.4). Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168).
Dilekçe ve protokol adliyedeki ön büroya (tevzi bürosuna) verilir. Eşlerden biri davacı, diğeri davalı olarak gösterilebileceği gibi dilekçe iki eş tarafından birlikte de imzalanabilir. Mahkeme duruşma günü verir; iki eşin de duruşmada bizzat hazır bulunması gerekir.
Süre
Anlaşmalı boşanma için kanunda bir başvuru süresi yoktur. Aranan tek zaman şartı, evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır (TMK m.166/3). Bu süre, evlenme tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır.
Harç ve masraf
Dava açılırken başvuru ve karar harcı ile tebligat ve benzeri işlemler için gider avansı ödenir. Bu tutarlar her yıl güncellendiği için burada rakam verilmemiştir; güncel tutarlar dava açılırken adliyedeki ön bürodan öğrenilebilir.
Ekler
- Eşlerin imzaladığı protokol (mahkeme ve taraf sayısı kadar nüsha)
- Kimlik kartı fotokopileri
- Vekil ile takip ediliyorsa vekâletname
- Mal paylaşımı varsa tapu, araç ruhsatı gibi belgelerin örnekleri
Dilekçe metni
Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.
[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
KONU: Türk Medeni Kanunu m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile [GG.AA.YYYY] tarihinde evlendik. Evliliğimiz bir yıldan uzun süredir devam etmektedir. Bu evlilikten [Ad Soyad (doğum tarihi)] adlı müşterek çocuğumuz [vardır / yoktur].
2. Evlilik birliğimiz, ortak hayatı sürdürmemiz beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. Davalı eşim de boşanma konusunda benimle aynı iradededir.
3. Boşanmanın mali sonuçları ve çocuğumuzun durumu hakkında anlaşmaya vardık. Bu anlaşmayı içeren ve tarafımızca imzalanan [GG.AA.YYYY] tarihli protokol dilekçemiz ekindedir.
4. Duruşmada bizzat hazır bulunarak boşanma irademizi serbestçe açıklayacağız.
HUKUKİ SEBEPLER:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3, m.168, m.174, m.175, m.182 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER:
Nüfus kayıtları, [GG.AA.YYYY] tarihli anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle; tarafların TMK m.166/3 uyarınca boşanmalarına, ekteki protokolün onaylanarak hükme dahil edilmesine, yargılama giderlerinin [protokolde kararlaştırıldığı şekilde] taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[GG.AA.YYYY]
Davacı
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
1. [GG.AA.YYYY] tarihli anlaşmalı boşanma protokolü (taraflarca imzalı)
2. Kimlik kartı fotokopileri
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
1. EŞ: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
2. EŞ: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
1. Boşanma: Taraflar, [GG.AA.YYYY] tarihinde yaptıkları evliliğin ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığını kabul eder ve Türk Medeni Kanunu m.166/3 uyarınca anlaşmalı olarak boşanmak ister.
2. Velayet: Müşterek çocuk [Ad Soyad (doğum tarihi)]'in velayeti [anneye / babaya] verilecektir.
3. Kişisel ilişki: Velayet kendisine bırakılmayan [anne / baba], çocukla [her ayın birinci ve üçüncü hafta sonu cumartesi saat 10.00'dan pazar saat 18.00'e kadar], [yaz tatilinde GG.AA – GG.AA tarihleri arasında], [dini bayramların ikinci günü saat 10.00 – 18.00 arasında] kişisel ilişki kuracaktır. Çocuk, velayet sahibinin konutundan alınıp aynı yere teslim edilecektir.
4. İştirak nafakası: [Anne / Baba], müşterek çocuk için boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren her ay [.....] TL iştirak nafakasını, her ayın [..]. gününe kadar velayet sahibinin [banka adı, IBAN: TR..........] hesabına ödeyecektir. Nafaka her yıl [TÜİK tarafından açıklanan yıllık TÜFE değişim oranında] artırılacaktır.
5. Yoksulluk nafakası: Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir. [Ya da: [Eş], diğer eşe boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren her ay [.....] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir.]
6. Maddi ve manevi tazminat: Taraflar birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedir. [Ya da: [Eş], diğer eşe [.....] TL maddi ve [.....] TL manevi tazminatı [GG.AA.YYYY] tarihine kadar ödeyecektir.]
7. Ev eşyası ve ziynet eşyası: [Ortak konuttaki ev eşyalarının tamamı ... tarafında kalacaktır.] [Ziynet eşyaları ... tarafındadır; taraflar bu konuda birbirlerinden talepte bulunmayacaktır.]
8. Mal paylaşımı: [Tapu bilgileri: il, ilçe, ada, parsel] taşınmaz [Eş]'e ait olacak; [diğer eş] boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [..] gün içinde tapuda devir için gerekli işlemleri yapacaktır. [Plakası ... olan araç ... tarafında kalacaktır.] Taraflar, bu protokolde yazılanlar dışında mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak ve taleplerinin bulunmadığını kabul eder.
9. Yargılama giderleri: Yargılama giderleri [taraflar üzerinde bırakılacaktır / davacı tarafından karşılanacaktır]. Taraflar birbirlerinden vekâlet ücreti talep etmeyecektir.
10. Taraflar bu protokolü özgür iradeleriyle, okuyarak ve anlayarak imzalamıştır. Protokol [..] madde ve [..] sayfadan oluşmakta olup [üç] nüsha olarak düzenlenmiştir.
[GG.AA.YYYY]
1. Eş: [Ad Soyad] – İmza: ..........
2. Eş: [Ad Soyad] – İmza: ..........
Bu metin örnektir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır; süre, görevli ve yetkili mahkeme ile talepler her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir. Sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Doldururken dikkat edilecekler
- Evlilik bir yılı doldurmadan anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz (TMK m.166/3). Evlenme tarihini nüfus kaydından kontrol edin.
- Velayet, kişisel ilişki günleri, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, tazminat ve mal paylaşımı protokolde tek tek ve açıkça yazılmalıdır. Belirsiz bırakılan konu sonradan ayrı bir uyuşmazlığa dönüşebilir.
- Nafaka tutarı, ödeme günü, ödeme yeri (hesap bilgisi) ve yıllık artış ölçütü rakamla belirtilmelidir.
- Mal paylaşımında taşınmaz ve araçlar tapu veya ruhsat bilgileriyle yazılmalı; devrin ne zaman ve nasıl yapılacağı belirtilmelidir.
- Protokolü her iki eş de her sayfasını okuyarak imzalamalıdır. Hâkim, düzenlemeyi uygun bulmazsa değişiklik önerebilir; değişikliği iki eş de kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
- Duruşmada iki eşin de bizzat hazır bulunması gerekir; vekil bulunması bu zorunluluğu kaldırmaz.