- Nereye verilir
- Aile mahkemesi; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi
- Süre
- Genel boşanma sebebinde süre yok; zina ve hayata kast gibi özel sebeplerde öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl
Çekişmeli boşanma dava dilekçesi, eşlerin boşanma ya da boşanmanın sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı) konusunda anlaşamadığı durumlarda aile mahkemesine verilen dilekçedir. Dilekçede evlilik birliğinin neden temelinden sarsıldığı, olaylar ve delilleriyle sıra numarası altında anlatılır; talepler tek tek ve açıkça yazılır (Türk Medeni Kanunu, TMK m.166/1; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.119). Aşağıdaki örnek, genel boşanma sebebine dayanan bir dava için hazırlanmıştır.
Dilekçede neler bulunmalı?
HMK m.119’a göre dava dilekçesinde şunlar yer alır:
- Mahkemenin adı; davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası
- Varsa vekilin adı, soyadı ve adresi
- Davanın konusu
- İddiaların dayanağı olan olayların sıra numarası altında açık özetleri ve her olayın hangi delille ispat edileceği
- Dayanılan hukuki sebepler ve açık bir talep sonucu
- Davacının veya vekilinin imzası
Kimlik numarası, adres veya imza gibi eksikler için hâkim bir haftalık kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Mahkemenin adı, dava konusu, olayların özeti, deliller ve hukuki sebepler için kanun böyle bir tamamlama süresi öngörmez (HMK m.119/2). Bu nedenle bu bölümler baştan özenle yazılmalıdır.
Nereye verilir?
Dava aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2, m.4). Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168).
Süre
Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanan genel boşanma sebebinde (TMK m.166/1) bir dava açma süresi yoktur. Özel boşanma sebeplerinde ise süreler kanunda gösterilmiştir. Örneğin zina (TMK m.161) ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162) sebeplerinde dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde beş yıl geçmekle düşer.
Harç ve masraf
Dava açılırken başvuru harcı, peşin harç ve tebligat, tanık, bilirkişi gibi işlemler için gider avansı ödenir. Maddi ve manevi tazminat istenmişse talep edilen tutar harç hesabını etkiler. Tutarlar her yıl güncellendiği için burada rakam verilmemiştir; dava açılırken adliyedeki ön bürodan öğrenilebilir.
Ekler
- Nüfus kayıt örneği (mahkeme kayıtlara kendisi de ulaşabilir)
- Delil olarak sunulacak belgeler: mesaj dökümleri, fotoğraflar, kolluk tutanakları, sağlık raporları
- Tanık listesi
- Gelir durumunu gösteren belgeler (nafaka talebi için)
- Vekil ile takip ediliyorsa vekâletname
Dilekçe metni
Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.
[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
KONU: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma, velayet, tedbir ve iştirak nafakası[, yoksulluk nafakası] ile maddi ve manevi tazminat taleplerimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile [GG.AA.YYYY] tarihinde evlendik. Bu evlilikten [Ad Soyad (doğum tarihi)] adlı müşterek çocuğumuz bulunmaktadır.
2. [Evlilik birliğini sarsan olayları tarih sırasıyla, somut ve kısa biçimde yazınız. Örneğin: davalının [GG.AA.YYYY] tarihinden itibaren ortak konutu terk etmesi, [GG.AA.YYYY] tarihinde yaşanan olay, ailenin geçimine katkıda bulunmaması.] (Delil: [tanık / mesaj kayıtları / tutanak])
3. [Diğer olaylar, her biri ayrı numarayla.] (Delil: [....])
4. Bu olaylar nedeniyle evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmemiz beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. Boşanmaya yol açan olaylarda kusurun [tamamen / ağırlıklı olarak] davalıya ait olduğu kanaatindeyim.
5. Müşterek çocuk [..] yaşındadır ve [doğumundan bu yana / ayrılığımızdan bu yana] benimle yaşamaktadır. Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık bakımından yararı, velayetin bana verilmesini gerektirmektedir.
6. [Çalışmıyorum / aylık gelirim [.....] TL'dir.] Davalı [meslek] olarak çalışmakta olup aylık yaklaşık [.....] TL gelir elde etmektedir. Dava süresince benim ve çocuğun geçimi için tedbir nafakasına, boşanmadan sonra çocuk için iştirak nafakasına [ve boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olmam nedeniyle yoksulluk nafakasına] hükmedilmesi gerekmektedir.
7. Boşanma nedeniyle mevcut ve beklenen menfaatlerim zedelenmiş, boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik haklarım saldırıya uğramıştır. Bu nedenle maddi ve manevi tazminat talep ediyorum.
HUKUKİ SEBEPLER:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/1, m.168, m.169, m.174, m.175, m.182; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
DELİLLER:
Nüfus kayıtları, tanık beyanları ([tanık listesi sunulacaktır]), mesaj ve sosyal medya yazışmaları, [kolluk tutanakları, sağlık raporları], tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması, [SGK ve banka kayıtları], sosyal inceleme raporu, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların TMK m.166/1 uyarınca boşanmalarına,
2. Müşterek çocuk [Ad Soyad]'ın velayetinin davacıya verilmesine, davalı ile çocuk arasında uygun bir kişisel ilişki kurulmasına,
3. Dava süresince davacı için aylık [.....] TL, çocuk için aylık [.....] TL tedbir nafakasına (TMK m.169),
4. Karar kesinleştikten sonra çocuk için aylık [.....] TL iştirak nafakasına (TMK m.182) [ve davacı için aylık [.....] TL yoksulluk nafakasına (TMK m.175)],
5. Davacı lehine [.....] TL maddi ve [.....] TL manevi tazminatın (TMK m.174) yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına,
6. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[GG.AA.YYYY]
Davacı
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
1. Nüfus kayıt örneği
2. Delil belgeleri ([mesaj dökümleri, tutanaklar, raporlar])
3. Tanık listesi
Bu metin örnektir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır; süre, görevli ve yetkili mahkeme ile talepler her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir. Sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Doldururken dikkat edilecekler
- Olayları genel ifadelerle değil, tarih ve yer vererek sıra numarası altında yazın; her olayın hangi delille ispat edileceğini yanına ekleyin (HMK m.119).
- Talep sonucunu açık yazın: boşanma, velayet, tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve tazminat ayrı ayrı istenmelidir. İstenmeyen bir talep kural olarak mahkemece kendiliğinden verilmez; çocukla ilgili önlemler ise bu kuralın dışındadır.
- Tazminat ve nafaka için tutar yazın. Tazminat tutarı harç hesabını da etkiler.
- Zina (TMK m.161) veya hayata kast, pek kötü ya da onur kırıcı davranış (TMK m.162) gibi özel bir sebebe dayanacaksanız altı aylık ve beş yıllık süreleri kontrol edin; affeden eşin bu sebeplere dayanarak dava hakkı yoktur.
- Tanıkların adlarını ve adreslerini ayrı bir tanık listesinde sunmanız istenebilir. Mesaj ve fotoğraf gibi delilleri tarih sırasıyla düzenleyin.
- Dilekçede karşı tarafın T.C. kimlik numarası bilinmiyorsa adı, soyadı ve açık adresi eksiksiz yazılmalıdır.