Nedir?
Mahkemenin verdiği karar, taraflardan birini haksız yere olumsuz etkilemiş olabilir. Bu durumda kanun yolları devreye girer. İstinaf, ilk derece mahkemesinin kararının bölge adliye mahkemesi tarafından hem hukuka uygunluk hem de maddi olaylar yönünden yeniden incelenmesini sağlayan başvuru yoludur. Temyizden farkı, incelemenin yalnızca hukuki yönle sınırlı olmamasıdır.
Hangi kararlar istinaf edilebilir?
HMK m.341’e göre ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Ayrıca ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları ile karşı tarafın yokluğunda verilen bu kararlara yapılan itiraz üzerine verilen kararlar da istinaf edilebilir. Miktar veya değeri kanunda gösterilen sınırı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir; ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir. Kesinlik sınırı zaman zaman güncellendiği için güncel kanun metni kontrol edilmelidir.
Süre ve başvuru
İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır ve ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar (HMK m.345). Başvuru istinaf dilekçesiyle yapılır; dilekçenin nereye verileceği ve içeriği HMK’da düzenlenmiştir. Süresinde istinaf harcının ve gider avansının yatırılması gerekir; bu konuda ayrıca dava harcı hesaplama aracına bakılabilir, ancak araç istinaf harcını kapsamaz.
Örnek
Bir işçi, işe iade davasının reddedilmesi üzerine kararı hukuka aykırı bulur. Gerekçeli karar kendisine tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde istinaf dilekçesi verir. Bölge adliye mahkemesi dosyayı inceler ve kanunda öngörülen kararlardan birini verir.
Dikkat edilecek noktalar
- İstinaf kararına karşı, kanunda belirtilen hâllerde temyiz yoluna başvurulabilir.
- Süreler tebliğ tarihine bağlıdır; tebliğ tarihini doğru tespit etmek önemlidir.
- Ceza yargılamasında istinaf usulü ayrı kanunda düzenlenmiştir; bu madde hukuk yargılamasına ilişkindir.